نحوهٔ محاسبهٔ شارژ ساختمان، با مثال عددی
شارژ ساختمان سهم هر واحد از هزینههای مشترک است: نظافت، آسانسور، برق و آب مشاع، نگهبانی، تعمیرات و پس‌انداز برای خرابی‌های بزرگ. اگر روش محاسبه روشن و منصفانه باشد، بیشتر اختلاف‌های ساختمان پیش از شروع حل میشود.
قدم اول: هزینههای ماهانه را فهرست کنید
پیش از تقسیم، جمع هزینههای یک ماه معمولی را دربیاورید. هزینهها معمولاً دو دسته‌اند:
- هزینه‌هایی که به اندازهٔ واحد ربطی ندارند: حقوق نگهبان یا سرایدار، سرویس آسانسور، نظافت راه‌پله، بیمهٔ ساختمان. همهٔ واحدها تقریباً به یک اندازه از این خدمات استفاده می‌کنند.
- هزینه‌هایی که با اندازه یا مصرف واحد بیشتر میشوند: گرمایش مرکزی (موتورخانه)، آب و گاز مشترک، تعمیرات نما و پشت‌بام. واحد بزرگ‌تر یا پرجمعیت‌تر سهم بیشتری از این‌ها دارد.
چهار روش رایج تقسیم شارژ
| روش | چطور حساب میشود | کجا مناسب است |
|---|---|---|
| مساوی | جمع هزینه ÷ تعداد واحدها | ساختمان‌هایی که واحدهایشان هم‌اندازه است |
| بر اساس متراژ | (جمع هزینه ÷ جمع متراژ) × متراژ واحد | واحدهای با اندازه‌های خیلی متفاوت، موتورخانهٔ مرکزی |
| بر اساس نفرات | (هزینه ÷ جمع نفرات) × نفرات واحد | آب و گاز مشترکی که کنتور جدا ندارد |
| ترکیبی | مبلغ ثابت + سهم متراژ + سهم نفرات | بیشتر ساختمانها؛ منصفانه‌ترین روش |
قانون تملک آپارتمان‌ها سهم هر مالک از قسمت‌های مشترک را اصولاً به نسبت مساحت واحد او می‌داند؛ ولی برای هزینه‌هایی که به مساحت ربطی ندارد، تقسیم مساوی یا بر اساس استفاده رایج است. بهترین کار این است که روش را در مجمع عمومی تصویب و در صورتجلسه ثبت کنید.
مثال عددی: ساختمان ۱۰ واحدی
فرض کنید هزینهٔ ماهانهٔ ساختمانی با ۱۰ واحد و جمع متراژ ۱٬۱۰۰ متر و ۳۰ نفر ساکن این‌طور است:
| هزینه | مبلغ ماهانه (تومان) | نوع تقسیم |
|---|---|---|
| نظافت، سرویس آسانسور، بیمه، برق مشاع | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | مساوی |
| موتورخانه، تعمیرات، صندوق ذخیره | ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ | بر اساس متراژ |
| آب مشترک | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ | بر اساس نفرات |
| جمع | ۱۶٬۲۰۰٬۰۰۰ |
- سهم ثابت هر واحد: ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۱۰ = ۶۰۰٬۰۰۰ تومان
- نرخ هر متر: ۹٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۱٬۱۰۰ ≈ ۸٬۱۸۰ تومان
- نرخ هر نفر: ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ ÷ ۳۰ = ۴۰٬۰۰۰ تومان
پس شارژ یک واحد ۱۰۰ متری با ۳ نفر میشود: ۶۰۰٬۰۰۰ + (۱۰۰ × ۸٬۱۸۰) + (۳ × ۴۰٬۰۰۰) = ۱٬۵۳۸٬۰۰۰ تومان، و یک واحد ۱۴۰ متری با ۵ نفر: ۶۰۰٬۰۰۰ + ۱٬۱۴۵٬۲۰۰ + ۲۰۰٬۰۰۰ = ۱٬۹۴۵٬۲۰۰ تومان. معمولاً عدد نهایی را به هزار تومان گرد می‌کنند.
صندوق ذخیره را فراموش نکنید
خرابی موتور آسانسور، تعویض پمپ یا ایزوگام پشت‌بام هزینههای بزرگ و ناگهانی‌اند. اگر هر ماه بخش کوچکی از شارژ (مثلاً ۱۰ تا ۱۵ درصد) به صندوق ذخیره برود، این هزینهها بدون جمع‌آوری پول اضطراری پرداخت میشود. موجودی صندوق را هر چند ماه یک بار به ساکنین گزارش دهید.
شارژ را کی و چطور بازنگری کنیم؟
- دستکم سالی یک بار، در مجمع عمومی، با نگاه به هزینههای واقعی سال گذشته.
- هر وقت قرارداد بزرگی عوض شد (مثلاً قرارداد آسانسور یا نظافت).
- اگر صندوق چند ماه پشت سر هم کسری داشت. گزارش مالی ماهانهٔ صندوق این را زود نشان میدهد.
سؤال‌های رایج
واحد خالی هم شارژ میدهد؟
معمولاً بله، دستکم سهم هزینههای ثابت (بیمه، نگهداری آسانسور و موتورخانه، نظافت) را میپردازد، چون این هزینهها با خالی بودن یک واحد کم نمیشود. سهم بخشهای مصرفی (مثل آب بر اساس نفرات) برای واحد خالی صفر میشود. تصمیم نهایی با مجمع عمومی ساختمان است.
شارژ با مالک است یا مستأجر؟
در عرف و بیشتر قراردادهای اجاره، هزینههای جاری (نظافت، نگهبانی، آب و برق مشترک) با استفادهکننده یعنی مستأجر است و هزینههای اساسی (تعمیرات بزرگ، تعویض تأسیسات، بهسازی) با مالک. بهتر است این موضوع در قرارداد اجاره نوشته شود.
طبقهٔ همکف که از آسانسور استفاده نمیکند هم سهم آسانسور میدهد؟
بسیاری از ساختمانها با تصمیم مجمع برای واحدهای همکف تخفیفی در هزینهٔ آسانسور قائل میشوند. اگر چنین توافقی دارید، آن را در صورتجلسه بنویسید تا بعداً اختلاف نشود.
اگر یک واحد شارژ ندهد چه میشود؟
قانون راه مشخصی برای مطالبه گذاشته است. مراحل را در راهنمای پیگیری شارژ پرداخت‌نشده ببینید.
حساب‌وکتاب ساختمان را به کناهوم بسپارید
شارژ خودکار، فیش آنلاین، هزینه با فاکتور و گزارش مالی آماده برای مجمع؛ برای ساکنین رایگان است.